Sirkülasyon Pompası Seçimi Nasıl Yapılır? Adım Adım Rehber

Isıtma ve soğutma sistemlerinde doğru sirkülasyon pompası seçimi ile enerji tasarrufu sağlayın ve sistem ömrünü uzatın. Adım adım hesaplama rehberi.

✍️ Emre Cevahir Korkmaz (Makine Mühendisi) 📅 2026-07-02 ⏱️ 4 dk okuma

Pompa seçimi, mekanik tesisat projelerinin en kritik aşamalarından biridir. Doğru seçilmemiş bir sirkülasyon pompası, hem enerji israfına hem de sistemin verimsiz çalışmasına neden olur. Peki ideal pompayı seçerken nelere dikkat edilmeli?

Debi ve Basma Yüksekliği Hesabı

Bir pompayı seçmek için öncelikle ihtiyacımız olan debiyi (Q) ve sistemin basınç kaybını, yani basma yüksekliğini (H) bulmamız gerekir. Debi genellikle şu formülle hesaplanır:

Q = P / (Δt × c × ρ)

Burada;

Q: Debi (m³/h)

P: Isı yükü (kcal/h veya kW)

Δt: Gidiş-dönüş sıcaklık farkı (°C)

c: Özgül ısı

ρ: Yoğunluktur.

Basma yüksekliği (H) ise sistemdeki en kritik hattın sürtünme kayıpları ve lokal kayıplarının toplamıdır.

Pompa Eğrisi Okuma

Üretici kataloglarındaki pompa eğrileri, pompanın hangi debide ne kadar basma yüksekliği sağlayabileceğini gösterir. Sistem eğrisi ile pompa eğrisinin kesiştiği nokta, pompanın çalışma noktasıdır. Bu noktanın pompanın en yüksek verim eğrisine yakın olmasına dikkat edilmelidir.

Kavitasyon ve NPSH

Kavitasyon, sıvının buharlaşma basıncının altına düşmesi sonucu oluşan kabarcıkların pompa çarkına zarar vermesidir. Bunu önlemek için sistemdeki Net Pozitif Emme Yüksekliğinin (NPSH) pompa üreticisinin belirttiği NPSH değerinden büyük olması şarttır. Genellikle emme hattındaki basınç kayıpları minimize edilerek kavitasyon riski azaltılabilir.

Doğru hesaplamalarla seçilen frekans konvertörlü pompalar, kısmi yüklerde devrini düşürerek günümüz enerji verimliliği standartlarına en iyi şekilde uyum sağlar.